Eater
Verklaring van president Von der Leyen met de medevoorzitters van het speciale panel over online kinderveiligheid
Een paar maanden geleden heb ik het speciale panel over online kinderveiligheid ingesteld. Vandaag ontvangen we het rapport.
Beste dokter Melchior,
Beste professor Fegert,
Ik wil u en alle leden van het speciale panel bedanken voor uw harde werk in de afgelopen maanden en uw deskundige leiding. Dit is het bewijs waarop we hebben gewacht, en dat u vandaag presenteert.
Het panel heeft onderzocht wat volgens mij een van de grootste uitdagingen is waar de regeringen van vandaag voor staan: hoe we onze kinderen online beschermen en hoe we in de toekomstige digitale wereld een nieuwe norm vaststellen.
Het werk van het speciale panel heeft gekeken naar de voordelen, kansen en schadelijke gevolgen van algoritmen van sociale media voor kinderen. Ik heb met veel verwachting uitgekeken naar uw aanbevelingen en ik kijk ernaar uit dit rapport te lezen.
Wij in Europa vinden dat ouders onze kinderen opvoeden, en niet roofzuchtige algoritmen. Daarom wil ik heel duidelijk zijn: sociale media zijn geen speelgoed. Uiteindelijk is het aan ouders om te bepalen wanneer kinderen hun eerste smartphone krijgen, maar er is al brede overeenstemming dat er een leeftijd moet worden vastgesteld waarop kinderen sociale media mogen gebruiken.
De huidige situatie, waarin we grote technologiebedrijven onbeperkte toegang tot onze kinderen blijven geven, zal een volgende generatie alleen maar meer mentale schade, verslaving en ellende bezorgen. De cijfers spreken voor zich. In heel Europa besteden jongeren nu vier tot zes uur per dag aan schermen. Zes uur per dag: dat komt neer op twintig jaar van hun leven.
Tegelijkertijd heeft in heel Europa bijna 60% van de jonge kinderen online emotionele of psychosociale problemen ervaren. En ouders zien dag en nacht maar al te goed wat daarvan de gevolgen zijn: slaapgebrek, depressie, angst, cyberpesten en blootstelling aan schadelijke inhoud. Dit alles gebeurt terwijl de hersenen van onze kinderen nog in ontwikkeling zijn. We kunnen niet verwachten dat kinderen slagen in een systeem dat nooit is ontworpen met hun welzijn in gedachten, zeker niet op het moment dat zij het kwetsbaarst zijn.
Ik wil drie punten naar voren brengen.
Mijn eerste punt: de platforms hebben deze systemen ontworpen en moeten nu bewijzen dat hun diensten geen schade veroorzaken. In Europa is wie een product ontwikkelt, verantwoordelijk voor de veiligheid ervan. Autofabrikanten moeten hun voertuigen veilig maken. We verwachten niet dat kinderen zelf hun veiligheidsgordels ontwerpen. We verwachten ook niet dat ouders thuis airbags installeren. En precies hetzelfde moet gelden voor grote technologiebedrijven.
Daarom hebben we de Digital Services Act, zodat aanbieders schadelijke functies verwijderen: verslavende algoritmen, misleidende ontwerpmethoden, schadelijke inhoud of ongewenste contacten. Met onze DSA hebben we al stevige maatregelen genomen, tegen het verslavende ontwerp van TikTok en vorige week nog tegen Meta.
Want de regel in Europa is: veiligheid vanaf het ontwerp. Platforms hebben een zorgplicht tegenover hun gebruikers, vooral tegenover hun meest kwetsbare gebruikers. Dus wanneer een jongere een probleem meldt, moeten aanbieders snel en effectief reageren. De rechten van kinderen moeten serieus worden genomen. En bedrijven moeten verantwoordelijk worden gehouden. Daarom zullen we onze wetgeving blijven handhaven, onze regels blijven uitvoeren en het systeem veranderen waar het onze kinderen tekortdoet.
Dan mijn tweede punt: het is duidelijk dat we leeftijdsgerichte beperkingen voor platforms nodig hebben. Het gaat hier niet om de vraag of kinderen toegang kunnen krijgen tot sociale media. Het gaat erom of en wanneer sociale media toegang kunnen krijgen tot onze kinderen.
De vraag is niet langer of kinderen online risico’s lopen, maar wat we kunnen doen om kinderen een veiligere start online te geven. En daarin is onze app voor leeftijdsverificatie een van de middelen om dat te bereiken. De app is eenvoudig te gebruiken, beschermt de privacy en is open source. Dit gaat erom de macht weer terug te geven aan ouders.
En dat brengt me bij mijn derde punt van vandaag. Hoe meer we leren en hoe meer we de impact op onze kinderen zien, hoe sterker het argument wordt voor een startleeftijd voor sociale media. Net zoals we onze kinderen geen autosleutels geven voordat zij hun rijbewijs hebben, of hen geen alcohol laten kopen totdat zij daar wettelijk oud genoeg voor zijn, moeten we bepalen vanaf welke leeftijd zij wettelijk toegang kunnen krijgen tot sociale media.
Dat zal niet waterdicht zijn. En verandering kost tijd. Het zal tijd kosten om de culturele omslag te verankeren die in onze samenleving al vorm krijgt. Net zoals het tijd kostte om rijden onder invloed en het niet dragen van autogordels te verbieden. Grote veranderingen gebeuren nooit van de ene op de andere dag, maar als het om onze veiligheid gaat, zijn ze het altijd waard.
En als het om sociale media gaat, laat onderzoek zien dat timing van belang is. We weten bijvoorbeeld dat peuters helemaal niet met schermen en digitale platforms in aanraking zouden moeten komen. Dus geen schermen onder de leeftijd van drie jaar. Kinderen zouden alleen onder toezicht van ouders, verzorgers of leraren aan sociale media mogen worden blootgesteld, en dan nog voor beperkte tijd.
De kindertijd is een periode van buitengewone en kwetsbare hersenontwikkeling. In deze fase hebben onze kinderen tijd nodig in de echte wereld. Tijd om te spelen, om vriendschappen op te bouwen in direct contact, om fouten te maken. Tijd om hun eigen identiteit en persoonlijkheid te ontwikkelen, voordat een algoritme dat voor hen doet. Ik vind dat we onze kinderen die tijd moeten geven.
Als we de kindertijd willen beschermen, moeten we beginnen waar de risico’s het grootst zijn. We moeten eerst kijken naar het type platforms dat schadelijk is voor onze kinderen. Uit de bewijzen blijkt dat dit vooral sociale-mediaplatforms zijn, maar ook andere aanbieders met leeftijdsongeschikte en verslavende functies. Zie het dus als sociale media plus.
En als we deze duidelijk afgebakende categorie hebben, moeten we volgens mij nadenken over gefaseerde en geleidelijke toegang voor verschillende leeftijdsgroepen. Want de kindertijd wacht niet. En als die eenmaal voorbij is, kunnen we die niet meer teruggeven.
Dit rapport verschijnt op een uniek moment met volop kansen. We hebben ouders, leraren, deskundigen en jongeren zelf gehoord. We hebben de ervaringen gehoord van partners zoals Australië, en van onze lidstaten. Nu is er actie nodig op Europees niveau.
We zullen dit rapport en de aanbevelingen zorgvuldig bestuderen. En na de zomer komen we met een voorstel.
Dank u wel.
