Eater
First VPN richtte zich bewust op cybercriminelen en bood hen daarbij meerdere verborgen voordelen aan. De dienst is inmiddels offline gehaald.
In het algemeen zijn VPN’s een handige manier om je internetverkeer en persoonlijke gegevens te beveiligen. Veel mensen gebruiken een VPN ook om hun locatie te verbergen en zo toegang te krijgen tot content die hier niet beschikbaar is, bijvoorbeeld op streamingdiensten zoals Netflix. VPN’s zijn echter ook populair bij cybercriminelen, omdat ook hun gegevens en online activiteiten daarmee worden afgeschermd.
Verschillende politiediensten, waaronder de Nederlandse politie, kwamen erachter dat First VPN zich juist op cybercriminelen richtte en hen zelfs extra voordelen bood. Volgens de FBI zou de dienst door minstens 25 ransomwaregroepen zijn gebruikt. Daarmee werd First VPN niet alleen een hulpmiddel voor anonimiteit, maar ook een schuilplaats voor digitale criminaliteit. Inmiddels is de VPN offline gehaald.
Geadverteerd bij cybercriminelen
First VPN zocht actief contact met cybercriminelen die hun gegevens wilden beschermen. De dienst was terug te vinden op talloze cybercriminele fora en op de website stond nadrukkelijk vermeld dat men niet zou meewerken met justitie, om de gegevens van gebruikers te beschermen.
Daarnaast bood First VPN extra voordelen die specifiek aantrekkelijk waren voor cybercriminelen. Denk hierbij aan anonieme betalingen, verborgen infrastructuur en andere diensten die speciaal waren ingericht voor criminele activiteiten. Juist daardoor wist de VPN een grote groep gebruikers aan zich te binden.
Net als veel andere VPN’s beloofde First VPN slechts het e-mailadres en de gebruikersnaam op te slaan. Daardoor zou het onmogelijk zijn om online activiteiten aan een specifieke gebruiker te koppelen. Dat blijkt echter niet te kloppen. Europol meldt dat First VPN-gebruikers een bericht ontvingen over de opschorting van de dienst, met daarin de mededeling dat hun identiteit inmiddels bekend is.
Tijdens het onderzoek kwam de politie namelijk in het bezit van de gebruikersdatabase. Op basis daarvan konden de VPN-verbindingen worden geïdentificeerd. Daaruit bleek dat duizenden cybercriminelen van de dienst gebruikmaakten, verspreid over meerdere landen en uiteenlopende criminele netwerken.
De zaak laat zien hoe aantrekkelijk anonieme diensten zijn voor cybercriminelen, maar ook hoe snel zo’n schijn van veiligheid kan verdwijnen wanneer opsporingsdiensten voldoende bewijs verzamelen. Voor gebruikers die vertrouwden op volledige anonimiteit, betekent dit dat hun digitale spoor mogelijk alsnog is blootgelegd.
