Eater
Wegens het illegaal delen van studieboeken
Na jarenlange campagnes gericht op bewustwording, die weinig effect sorteerden, kiest Denemarken’s voornaamste anti-piraterij organisatie voor een meer daadkrachtige aanpak. De Rights Alliance bevestigde dat ze binnenkort civiele rechtszaken starten tegen individuele studenten die zelfs maar één digitaal studieboek illegaal delen. Hoewel de organisatie niet openlijk vermeldt welke platforms ze in de gaten houdt, gebruiken ze undercover monitoring binnen besloten groepen om bewijsmateriaal te verzamelen.
Online piraterij wordt vaak in verband gebracht met films, games en muziek. Toch zijn er miljoenen mensen die ook educatieve content illegaal delen. Dit is geen nieuw verschijnsel: al zo’n twintig jaar geleden waren er torrentwebsites die zich specialiseerden in het verspreiden van studieboeken. Sindsdien is deze vorm van piraterij fors toegenomen.
In Denemarken bevindt dit probleem zich al langere tijd op de radar van de Rights Alliance. Deze organisatie wist in het verleden al verschillende aanbieders en verkopers van illegale studieboeken te vervolgen. Ondanks deze geruchtmakende veroordelingen is het deelgedrag onder studenten nauwelijks veranderd. Volgens de meest recente enquête van Epinion, gedaan in 2025, is het illegaal delen van studieboeken nog altijd wijdverbreid. Van alle studenten die digitale studieboeken gebruiken, heeft meer dan de helft (57%) minstens één boek op illegale wijze verkregen. De meeste studenten zijn zich er goed van bewust dat het delen van studieboeken, zowel online als offline, illegaal is. Toch vindt maar liefst 74% van hen dat het acceptabel is om het alsnog te doen.
Anti-piraterijorganisatie gaat piraterij onder studenten aanklagen
De Rights Alliance heeft nu echt genoeg van de aanhoudende populariteit van het illegaal delen van studieboeken. Om een stevig signaal af te geven namens de uitgevers, begint de organisatie deze maand met het indienen van rechtszaken tegen piraterende studenten.
“Jarenlang hebben we geprobeerd studenten te bereiken via dialoog en informatie, maar dat heeft in zeven jaar tijd nauwelijks effect gehad,” zegt Maria Fredenslund, directeur van Rights Alliance.
“Wanneer meer dan de helft nog steeds illegaal deelt, moeten we een duidelijker signaal afgeven. Er moeten consequenties zijn als de wet wordt overtreden, net zoals in alle andere delen van de samenleving.”
De organisatie gaat civiele rechtszaken aanspannen op basis van de lokale Auteurswet en richt zich op gevallen waarbij duidelijk is dat het delen illegaal is. Als studenten schuldig worden bevonden, kunnen zij een geldboete aan de staat worden opgelegd.
In een gesprek met TorrentFreak liet de Rights Alliance weten dat deze boetes kunnen oplopen tot enkele duizenden Deense kronen (ongeveer 160 USD per 1000 DKK), afhankelijk van de omvang van het delen.
‘Zero tolerance’
Wie tientallen boeken deelt, loopt begrijpelijkerwijs een hogere boete op dan wie één boek deelt. Toch benadrukt de Rights Alliance een zero-tolerance-beleid: zelfs één enkel geval van illegaal delen kan leiden tot een rechtszaak.
Belangrijk om te weten is dat dit niet gaat om traditionele ‘schikkingen’. De Rights Alliance gaf aan dat het niet op zoek is naar schadevergoedingen of privé-afspraken. Het draait niet om winst, maar om een gedragsverandering in de samenleving via de rechterlijke macht af te dwingen.
De organisatie wil niet zeggen hoeveel studenten ze van plan zijn aan te klagen. Ook willen ze niet onthullen welke platforms en diensten zij monitoren om bewijs te verzamelen. Wel geven ze aan actief aanwezig te zijn op meerdere platforms en in diverse besloten groepen.
Uitgevers vrezen dat als stilzwijgend wordt toegestaan dat piraterij doorgaat, er in de toekomst geen markt meer zal zijn voor Deense studieboeken. Dit probleem betreft niet alleen uitgevers, maar ook onderwijsinstellingen, die worden opgeroepen hun studenten over dit onderwerp te informeren.
“We willen geen individuen straffen, maar een cultuurverandering realiseren waarbij studenten begrijpen dat illegaal delen consequenties heeft,” aldus Fredenslund. Instellingen worden bovendien aangespoord om binnen hun eigen muren regels rondom het auteursrecht beter te handhaven.
Tot slot is het belangrijk om te benadrukken dat het probleem met het illegaal delen van studieboeken niet alleen bij studenten ligt. Uit de Epinion-enquête blijkt dat van de studenten die een illegaal boek via het officiële studie-intranet kregen, maar liefst 37% de bestanden rechtstreeks ontving van docenten, leraren of professoren.
