Eater
De regering van president Donald Trump heeft Amerikaanse diplomaten opgedragen om zich actief te verzetten tegen pogingen om te reguleren hoe Amerikaanse techbedrijven omgaan met persoonsgegevens van buitenlanders. Deze informatie is afkomstig van Reuters.
In een interne diplomatiek memo, ingezien door Reuters, stelt de regering dat zulke regels kunstmatige‑intelligentiediensten kunnen belemmeren.
Volgens experts wijst dit erop dat de Trump‑regering terugkeert naar een hardere, meer confronterende koers. In verschillende landen groeit juist de roep om grenzen te stellen aan de manier waarop Silicon Valley‑bedrijven persoonlijke informatie van burgers verwerken en opslaan. Zulke maatregelen worden vaak aangeduid als ‘data‑soevereiniteit’ of ‘data‑lokalisatie’.
In een memo van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, gedateerd 18 februari en ondertekend door minister Marco Rubio, staat dat dit soort wetgeving “de wereldwijde datastromen kan verstoren, kosten en cyberveiligheidsrisico’s kan verhogen, AI‑ en clouddiensten kan beperken en de overheidscontrole kan vergroten op manieren die burgerlijke vrijheden ondermijnen en censuur mogelijk maken.”
Dit memo vermeldt dat de Trump‑regering inzet op “een assertiever internationaal databeleid” en dat diplomaten “onnodig belastende regelgeving, zoals verplichtingen tot data‑lokalisatie, moeten tegengaan.”
Het ministerie van Buitenlandse Zaken gaf geen inhoudelijk commentaar op dit memo. Wel stelde het dat de VS sterk achter grensoverschrijdende datastromen staat, omdat die groei en innovatie stimuleren, terwijl privacy, veiligheid en vrije meningsuiting beschermd moeten blijven. De VS zegt klaar te staan om samen te werken met landen die die doelen delen. “We willen onnodig belastende regelgeving tegengaan, zoals data‑lokalisatieverplichtingen,” voegde het ministerie toe.
Initiatieven rond data‑soevereiniteit winnen vooral in Europa aan momentum. Dat gebeurt tegen de achtergrond van oplopende spanningen tussen de VS en de Europese Unie over Washingtons protectionistische handelsbeleid en steun aan radicaal‑rechtse politieke partijen.
De dominante positie van Amerikaanse AI‑bedrijven – die vaak enorme hoeveelheden persoonlijke data gebruiken om hun modellen te trainen – versterkt Europese zorgen over privacy en toezicht. Ook op Amerikaanse socialemediagiganten neemt de druk in diverse Europese landen toe.
Bert Hubert, Nederlands cloudexpert en voormalig bestuurslid van de toezichthoudende raad op de Nederlandse inlichtingendiensten, zegt dat Europa’s groeiende wantrouwen tegenover Amerikaanse techbedrijven Washington mogelijk aanzet tot een agressievere aanpak. “Waar de vorige regering Europese klanten probeerde te winnen, eist de huidige dat Europeanen hun eigen privacyregels negeren als die Amerikaanse bedrijven kunnen hinderen,” aldus Hubert.
‘Onnodig belastend’
Wetgeving rond data‑soevereiniteit verschilt per land in reikwijdte. Sommige regels bepalen waar informatie moet worden opgeslagen, bijvoorbeeld door te eisen dat data die in een land wordt verzameld ook binnen dat land blijft. Andere regels beperken hoe data mag worden gedeeld, waardoor verspreiding naar buitenlandse bedrijven wordt ingeperkt.
De Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR) uit 2018 legde bijvoorbeeld beperkingen op aan het overdragen van gegevens van Europeanen naar het buitenland en leidde tot een reeks stevige boetes voor Amerikaanse techbedrijven.
Rubio’s memo noemt de GDPR als voorbeeld van regels die “onnodig belastende beperkingen op dataverwerking en eisen rond grensoverschrijdende datastromen” opleggen.
Dit memo stelt ook dat China “aantrekkelijke technologie‑infrastructuurprojecten bundelt met restrictief databeleid dat zijn wereldwijde invloed vergroot en toegang geeft tot internationale data voor toezicht en strategisch voordeel.” Veel verdere details geeft dit memo niet, maar China heeft de afgelopen jaren de regels rond opslag en doorgifte van gebruikersdata door bedrijven aangescherpt.
De Chinese ambassade in Washington zei niet bekend te zijn met dit memo, maar benadrukte dat Beijing “altijd veel belang heeft gehecht aan cyberveiligheid en dataveiligheid.” De Europese Commissie in Washington reageerde niet op een verzoek om commentaar.
Het memo – met als kop dat het om een ‘verzoek tot actie’ gaat – draagt Amerikaanse diplomaten op om voorstellen te volgen die grensoverschrijdende datastromen willen beperken. Ook bevat hij gesprekspunten ter promotie van het Global Cross‑Border Privacy Rules Forum, een samenwerkingsverband dat in 2022 is opgericht door onder meer de Verenigde Staten, Mexico, Canada, Australië en Japan. Het forum is bedoeld “om de vrije stroom van data en effectieve gegevensbescherming en privacy wereldwijd te ondersteunen.” Het forum reageerde niet op verzoeken om commentaar.
Dit memo is de nieuwste in een reeks initiatieven die erop gericht zijn Europese regulering van de digitale wereld af te remmen.
Vorig jaar droeg Rubio nog diplomaten op om verzet te organiseren tegen de Europese Digital Services Act, die het internet veiliger wil maken door grote socialemediabedrijven te verplichten illegale inhoud te verwijderen, zoals extremistisch materiaal of beelden van seksueel misbruik van kinderen. Vorige week meldde Reuters dat de VS van plan is een online portaal te lanceren dat Europeanen en anderen moet helpen om censuur te omzeilen van materiaal zoals vermeende haatzaaiende uitingen en terroristische propaganda.
