Eater
Vandaag kondigt het GNOME-project de bèta-versie aan van de aankomende desktopomgeving-serie GNOME 50, boordevol nieuwe functies en verbeteringen in bijna alle GNOME-applicaties en -onderdelen.
Met GNOME 50 bèta is de detectie van aparte grafische kaarten (GPU’s) in GNOME Shell verbeterd. Ook is er ondersteuning toegevoegd om externe of vergrendelde toetsenbord indelingen te beheren via de indicator, is het schermgebruik nauwkeuriger te volgen dankzij verbeterde “idle inhibitors” en functioneert de focus op tabbladen beter in het Snelle Instellingen-menu.
De bèta-versie van GNOME 50 brengt ook een update van de Mutter-window- en compositiemanager, met ondersteuning voor HiDPI en monitor-modusemulatoren voor schermopnamen. Verder zijn er de eerste stabiele versies van VRR (Variable Refresh Rate) en fractieschaling toegevoegd, is de frameplanning verbeterd en kunnen externe bureaubladen de actieve toetsenbordindeling instellen.
In het GNOME Configuratiescherm (Instellingen) is een nieuwe instelling voor tekengrootte toegevoegd met een schuifregelaar onder het Toegankelijkheidspanel. In het paneel Datum & Tijd is de optie “Eerste dag van de week” nieuw, die ook terugkomt in GNOME Kalender en Evolution. Voor systemen met één gebruiker is het nu mogelijk om de systeemtoetsenbordindeling in te stellen via het toetsenbordenpaneel. Daarnaast is de batterijbeheerfunctie geoptimaliseerd door betere ondersteuning van batterijlaadmodi in het Energiepaneel.
Ook de Epiphany-webbrowser (GNOME Web) is verbeterd. Er is nu een optie om serviceworker-gegevens te verwijderen, een knop om site-machtigingen te beheren bij web-apps, de mogelijkheid om zoekmachines te navigeren, en de startpagina kan nu standaard leeg blijven en het donkere thema volgen.
Deze release brengt tevens een time-out terug in de GDM (GNOME Display Manager) tijdens het wachten op de hoofd-GPU. GDM ondersteunt nu ook een ‘geünificeerde’ authenticatiemethode. Voorheen verliep elke authenticatie via een aparte PAM-gesprek, nu kunnen meerdere methoden tegelijk doorgelopen worden, mits de PAM-modules dit ondersteunen, zoals pam_sss, leggen de ontwikkelaars uit.
GNOME Remote Desktop heeft meerdere nieuwe functies gekregen, zoals camera-omleiding, verbindingstoezicht, HiDPI-ondersteuning en Kerberos-authenticatie voor single-user runtime-modi. Daarnaast zijn er nu mogelijkheden voor remote inloggen op headless GDM-autologin-sessies. De software is ook voorbereid op toekomstige Vulkan Video Encode-ondersteuning, terwijl VA-API uitgeschakeld is bij gebruik van een AMD-GPU.
De schermlezer Orca heeft een gloednieuw voorkeurenvenster en ondersteunt nu globale instellingen en commando’s. Ook schakelt de taal automatisch mee tussen webcontent en de gebruikersinterface. Orca kan ingeklapte braille op de cursorpositie ingeschakeld houden, toont objectmnemotechnieken in braille en kan de “sticky focus”-modus automatisch activeren voor alle Electron-apps. De bladermodus werkt nu in alle documentcontent, en niet alleen meer op webpagina’s.
Verder kreeg de Loupe-afbeeldingsviewer ondersteuning om XPM- en JPEG 2000-bestanden te openen, kan GNOME Sudoku nu shortcuts bewaren, exporteren en delen via het shortcuts-menu, en toont GNOME Software voortgang bij het installeren en verwijderen van extensies.
De GNOME Calculator ondersteunt nu het groeperen van cijfers in niet-decimale getallen. Nieuwe alarmen in GNOME Clocks hebben standaard het Toys-geluid, en GNOME Kalender toont tijdens het bewerken van evenementen een sectie met genodigden en maakt lange titels subtiel minder zichtbaar.
Bekijk de volgende pagina met een volledige lijst van alle veranderingen die in deze bèta van GNOME 50 zijn doorgevoerd. De finale release wordt verwacht op 18 maart 2026. De Release Candidate (RC) voor publieke testfase volgt begin maart.
Je kunt de GNOME 50 bèta zelf uitproberen door het GNOME OS-installatiebeeld te downloaden via de link in de aankondiging. Houd er rekening mee dat het een pre-release is met mogelijk onvoltooide functies en bugs.
TeJu
Blackwell